AMREF Flying Doctors

Projectbeschrijving:

In Oeganda is 47% van de sterfgevallen van kinderen onder de vijf jaar en 30% van de sterfgevallen onder zwangere vrouwen te wijten aan malaria. Het district Nakasongola beschikt over te weinig kennis en middelen om malaria te voorkomen en te behandelen. Er is te weinig goed opgeleid gezondheidszorgpersoneel. Daarnaast sluiten de werkwijzes van bijvoorbeeld het personeel in lokale klinieken en de traditionele vroedvrouwen niet goed op elkaar aan.

AMREF Flying Doctors steunt een vierjarig programma in dit gebied. De eerste fase is inmiddels succesvol afgerond. Op en rondom scholen is voorlichting over malariapreventie gegeven. Binnen de activiteiten van de tweede fase, die in juli 2007 van start ging, vallen ook opleidingen van gezondheidsmedewerkers. Ook zorgt het programma voor meer en betere samenwerking tussen organisaties. Zo verbetert AMREF het gezondheidssysteem dat nodig is voor het effectief voorkomen en behandelen van malaria. In drie jaar tijd zal dit programma 29.365 mensen bereiken.

Doelstelling
Minder ziekte- en sterfgevallen door malaria onder kwetsbare groepen, zoals kinderen onder de vijf jaar, zwangere vrouwen en hiv-positieve mensen.

Activiteiten

• Voorlichting en training: ambtenaren, leraren en leden van schoolcomités worden getraind in de preventie, controle en behandeling van malaria.
• Op verschillende administratieve niveaus worden organisaties opgericht om het gezondheidsysteem te versterken.
• AMREF in Oeganda coördineert het platform Malaria and Childhood Illnesses Secretariat (MACIS) waarbij ervaringen en expertise op het gebied van malaria en gezondheid worden gedeeld.
• Community Drug Distributors (CDD’s), vrijwilligers die in de dorpen voorlichting geven en medicijnen uitdelen, krijgen fietsen en medicijndozen. Bovendien traint AMREF er ongeveer 180 in preventie, controle en behandeling van malaria.
• Daarnaast leidt AMREF zo’n 180 traditionele vroedvrouwen op.
• AMREF maakt gebruik van interactieve middelen zoals toneel, dans en film om gedragsverandering te bewerkstelligen.

Projectrapportage:

December 2010 - Eindrapportage van het gehele project

Gerealiseerde doelstellingen:

• Een toename onder de lokale bevolking in kennis over malaria, de preventie, behandeling en beheersbaarheid ervan. Deze kennis varieerde wel tussen de verschillende groepen: zo bleek dat de kinderen het meeste hadden geleerd en onthouden van alle voorlichtingcampagnes, maar ook (zwangere) vrouwen en mensen met HIV/ AIDS wisten veel! Het zou goed zijn als het project deze informatie over malaria blijft verspreiden onder de meest kwetsbare groepen mensen.
• Het aantal zwangere vrouwen, dat twee preventieve anti-malariabehandelingen kreeg toegediend, varieerde per regio. In het begin van het project bleek dat het moeilijk was om zwangere vrouwen ervan te overtuigen dat, na een eerste behandeling in de 4e maand, er ook een tweede behandeling in de 7e maand van groot belang was. De vrouwen dachten dat ze na een eerste dosis geen tweede dosis nodig hadden als ze geen symptomen of klachten hadden. Ondanks dat er nog een grote verbetering te behalen valt, is er al een substantiële vooruitgang geboekt. De afstand, die vrouwen naar een medische instelling moesten reizen, bleek ook van invloed te zijn.
• Het gebruik en vooral het juiste gebruik van klamboes varieerde tussen de verschillende groepen: mensen met HIV/ AIDS en (zwangere) moeders bleken de klamboes het meest te gebruiken. (Veel) meer mensen hadden na het project de beschikking over een klamboe. 71,2% van de kinderen hadden hun klamboe de nacht ervoor gebruikt, wat zeker een grote vooruitgang is vergeleken met 30% van de kinderen vóór de informatievoorziening. 78% van de zwangere vrouwen en 88% van de mensen met HIV/ AIDS hadden de klamboe de nacht ervoor gebruikt. Het viel op dat het percentage mensen met een klamboe hoger lag naarmate ze dichter bij het ziekenhuis woonden.
• De mensen hebben goede informatie gekregen over hoe ze thuis koorts, één van de symptomen van malaria (maar ook van veel andere ziektes), kunnen behandelen. Ze zijn ook goed geïnformeerd over wanneer ze naar een arts moeten gaan. De meeste mensen (vooral vrouwen) willen wel binnen 24 uur na het begin van de koorts naar een arts, maar door omstandigheden is het niet altijd mogelijk om dit ook te doen.
• Het is gebleken dat op basis van een klinische diagnose meer dan de helft van de gevallen vals-positief is. Dit zijn ze te weten gekomen door na het stellen van een klinische diagnose ook een malariatest te doen met een Rapid Diagnostic Test (RTD). In veel gevallen was de klinische diagnose dus malaria, terwijl er op basis van een negatieve RDT toch geen sprake van malaria bleek te zijn. Dat betekent dan ook dat er veel mensen malariamedicijnen krijgen, terwijl ze geen malaria hebben. Eén van de conclusies van dit project is dan ook dat de aanschaf en het gebruik van RDTs van heel groot belang is.

Evaluatie:

• Het hele project heeft een grote impact gehad: het heeft veel informatie kunnen verspreiden over malaria, de preventie, de behandeling en de beheersbaarheid ervan. Daarnaast heeft het ook de banden tussen organisaties en kerkgemeenten versterkt, wat als positief neveneffect heeft dat malaria beter bestreden kan worden.
• Eén onderdeel wat veel mensen nogal ontmoedigd heeft, was dat in het hele land de anti-malariamedicijnen bij geen van de leveranciers meer te krijgen waren op verschillende momenten . Aangezien dit een overheidsaangelegenheid is, konden de projectmedewerkers hier niets aan doen wat op momenten tot grote frustraties bij zowel de bevolking als de medewerkers van het project leidde.
• Aan het eind van het hele project zijn de medewerkers bij de mensen thuis langsgegaan. Zo werden 800 huishoudens ondervraagd over hun gebruik van de klamboes. 92% tot 100% had de klamboe in de nacht ervoor nog gebruikt tegenover 79% aan het begin van het project. De mensen werden ook gevraagd naar de symptomen van malaria. Hieruit bleek dat 98% van de ondervraagden veel wist over malaria. Alhoewel dat percentage aan het begin van het project al hoog was (92%), is er toch ook op dit punt nog een toename gerealiseerd.

De conclusie is dan ook dat het project efficiënt is uitgevoerd en de beoogde doelstellingen zijn behaald, zelfs nog meer dan dat. Dit heeft men vooral te danken aan de toewijding van het projectteam en hun aanpak.

De ToewijzingsCommissie van Malaria No More heeft dit project dan ook omschreven als ‘excellent’. Er is veel lof voor het grote aantal goed uitgevoerde activiteiten, AMREF’s uitstekende financiële beleid en de lessen die AMREF van dit project heeft geleerd (wat betreft overdiagnose en overbehandeling). Het is echter voor de ToewijzingsCommissie niet geheel duidelijk of de mensen ook werkelijk hun gedrag veranderd hebben wat betreft het zoeken van (medische) hulp wanneer zij of hun gezinsleden ziek worden en koorts krijgen.