Unicef Nederland

Projectbeschrijving:

Madagascar telt in totaal circa 18,5 miljoen inwoners, waaronder 3,1 miljoen kinderen jonger dan vijf jaar, en 80 procent van deze mensen leeft op het platteland. Madagascar behoort tot de minst ontwikkelde landen ter wereld; bijna 70 procent van de bevolking moet met minder dan één dollar per dag rondkomen.

In de afgelopen jaren is het sterftecijfer onder kinderen jonger dan vijf jaar fors gedaald, van 159/1000 in 1997 naar 94/1000 in 2003-4¹. De meeste Madagaskische kinderen staan echter nog altijd bloot aan tal van ontberingen, die het voor hen moeilijk maken om te groeien en zich te ontwikkelen tot gezonde mensen. Verder overlijden elk jaar zesduizend kinderen vóór hun vijfde jaar, veelal aan vermijdbare ziekten. Van deze ziekten eist malaria de meeste dodelijke slachtoffers: 29% van alle sterfgevallen onder vijf jaar wordt veroorzaakt door malaria².

De voornaamste resultaten die binnen de voorgestelde termijn van 3 jaar moeten worden geboekt zijn:

• 80% van de kinderen jonger dan vijf jaar in de twee projectgebieden slaapt onder een LLIN
• 80% van de zwangere vrouwen in de twee projectgebieden slaapt onder een LLIN
• 60% van de moeders van kinderen onder vijf jaar in de twee projectgebieden weet hoe malaria zich verspreidt enhoe de ziekte voorkomen kan worden

Het project zal tevens een algemene bijdrage leveren aan de bredere doelstellingen die geformuleerd zijn in het UNICEF landenprogramma 2008-2011. Daarin staat dat “het overlevings- en ontwikkelingsprogramma voor moeder en kind zal bijdragen aan het terugdringen van de zuigelingen-sterfte met 30%, van het sterftecijfer onder vijf jaar met 30% en van de moedersterfte met ten minste 25%; aan het verlagen van het percentage kinderen met ondergewicht van 42% naar 32% of minder; aan het verbeteren van het ontwikkelings-profiel van kinderen op drie- en zesjarige leeftijd; en aan het verbeteren van de toegang tot veilig drinkwater van 50% naar 65% en van de toegang tot sanitaire voorzieningen van 34% naar 71%.”

¹Bron: Demographic Health Survey, DHS
²Bron: Lancet 2003

Projectrapportage:

Voortgangsrapportage mei 2008 t/m mei 2009

UNICEF heeft voor dit project twee regio’s in Madagaskar geselecteerd, te weten Atsimo Andrefana en Ihorombe (zie nummer 20 resp. 18 op de detailkaart).

Malaria No More! Nederland nam in de periode van mei 2008 t/m mei 2009 zo’n 25% van de Nederlandse bijdrage aan dit project in voor haar rekening.

Inkoop en distributie van de klamboes

In eerste instantie was het niet de bedoeling van UNICEF de Ihorombe regio in dit project te betrekken maar omdat er 36.000 geïmpregneerde klamboes tegen een scherpe prijs werden ingekocht, bleef er geld over voor nog eens 15.000 stuks die in de Ihorombe regio werden verspreid. Het grootste deel van de geïmpregneerde klamboes werd verspreid tijdens een gezondheidscampagne voor kinderen jonger dan vijf jaar, die deelnamen aan een routinematig immunisatieprogramma en aan zwangere vrouwen die deelnamen aan een programma voor prenatale zorg. Ook werd een deel verspreid tijdens de “Mother and Child Health Week 2008” in Madagaskar. Kinderen jonger dan één jaar werden gevaccineerd en kregen ook een klamboe.

Opleiding gezondheidsmedewerkers

De opleiding voor de gezondheidswerknemers werd gehouden in de districtshoofdsteden van alle districten in de Atsimo Andrefana regio. Deze werd verzorgd door een kernteam bestaande uit personeel van het Ministerie van Volksgezondheid en UNICEF. In de opleiding werden diverse onderwerpen besproken:

• Welke voorlichting moeders en zwangere vrouwen te geven, voordat de geïmpregneerde klamboes werden uitgedeeld;
• Hoe de bevolking te vertellen hoe malaria wordt overgedragen;
• Het belang van het gebruik van geïmpregneerde klamboes;
• De management tools, ontworpen voor de klamboedistributie.

Er werden 168 gezondheidswerkers en 15 toezichthouders opgeleid die verantwoordelijk werden voor vaccinatie en prenatale consultaties in de gezondheidscentra van de Atsimo Andrefana regio. In de Ihorombe regio waren dit 47 gezondheidswerkers en 7 toezichthouders die gestationeerd werden in bestaande medische centra voor basisgezondheidszorg. Allen werden ze na de opleiding ter plaatse begeleid. Zij rapporteren ieder kwartaal de voortgang.

Bewustwording en sociale controle in de lokale gemeenschappen

Om te zorgen dat de klamboes op de juiste wijze gebruikt worden, zijn er:

• Radioreportages uitgezonden, bijvoorbeeld tijdens de Moeder- en Kindzorg Week;
• Flyers gemaakt waarin nog eens werd uitgelegd waarom het juiste gebruik van klamboes zo belangrijk is;
• Huis aan huis bezoeken afgelegd door de “Socio-Sanitaire Organisation Secours”, een lokale niet overheidsorganisatie, waarbij het juiste gebruik werd gecontroleerd en indien nodig aanvullende instructies werden gegeven;
• Bijeenkomsten georganiseerd, waar het belang van malariapreventie steeds weer onder de aandacht van de bevolking werd gebracht.

Op deze wijze werden zo’n 850.000 mensen in 180.000 huishoudens bereikt, waarvan 38.000 zwangere vrouwen en 150.000 kinderen jonger dan vijf jaar.

Implementatiebeperkingen

De sociaal-politieke crisis sinds medio januari 2009, heeft extra problemen veroorzaakt bij de invulling van het wettelijke recht op gezondheid van Malagasi kinderen. Protest, geweld, plundering en brandstichting hebben zich vanuit de hoofdstad Antananarivo verspreid over het hele eiland in verschillende gradaties. De gedwongen regeringsovername op 17 maart 2009 zorgt voor een onzekere toekomst voor de kinderen van Madagaskar.

Werkonderbrekingen op het Ministerie van Volksgezondheid hebben een bijzonder negatief effect op de gezondheidszorg. Deze is voelbaar tot in de fundamentele gezondheidscentra, in het bijzonder voor immunisatie-activiteiten, die nu net een wezenlijk element van het project zijn. Hoewel in Madagaskar een vaccinatieverplichting voor 2009 is ingesteld, zijn er uitdagingen op logistiek gebied om de vaccins en medicijnen van Antananarivo naar de regio’s te transporteren, waaronder de twee regio’s van dit UNICEF project. Desondanks verwacht UNICEF dat de geplande resultaten over een periode van drie jaar bereikt zullen worden.

Geleerde lessen

Soms was het moeilijk een goede samenwerking met de centra voor basisgezondheidszorg te realiseren. Het is een uitdaging het belang van samenwerking onder de aandacht te brengen, omdat er veel tijd in gestoken moet worden.

Het positieve effect van de beschikbaarheid van geïmpregneerde klamboes is versterkt, mede door de toegenomen vraag naar gezondheidszorg. Degene die een afspraak hadden voor gewone gezondheidszorg kregen gratis een geïmpregneerde klamboe. Dit betekende wel een toename van werkdruk van de toch al overbelaste gezondheidswerkers. Eén en ander is organisatorisch opgelost.