Het Nederlandse Rode Kruis

Projectbeschrijving:

Malaria is een aandoening die een grote last vormt voor in het bijzonder arme landen. Ieder jaar overlijden minstens een miljoen mensen door Malaria in tropische en subtropische gebieden, voornamelijk in Afrika.

In Malawi is malaria de meest voorkomende ziekte en doodsoorzaak van kinderen en zuigelingen. De humanitaire en economische kosten daarvan zijn enorm. Behalve de kosten van behandeling en hospitalisatie, leidt malaria vaak tot lage productiviteit en verlies van inkomen. Het gebruiken van ITNs (Impregnated Treated Nets) is een bewezen manier om malaria te voorkomen. Volgens onderzoek dat in Afrika door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 1996 uitgevoerd werd is "ieder jaar het leven van ongeveer 500.000 Afrikaanse kinderen te redden van malaria indien de ITNs op grote schaal gebruikt worden".

Het is tegen deze achtergrond dat het Malawi Rode Kruis (MRK) Malaria preventieactiviteiten wil uitbreiden. Het MRK wil daarmee bijdragen aan het verlagen van het aantal malariazieken- en sterfte onder kinderen, zwangere vrouwen en chronisch zieken door het gebruik van ITNs te verhogen tot meer dan 80% van de doelgroepen. Het voorgestelde project zal in het District Dowa worden uitgevoerd en heeft als doelgroepen zwangere vrouwen, chronisch zieken, wees- en kwetsbare kinderen en zuigelingen. De Nederlandse organisatie "Malaria No More" zal het project in samenwerking met het Nederlandse Rode Kruis ondersteunen om bij te dragen aan het verminderen van het aantal malariagevallen en mortaliteit in Dowa. Dit zal worden bereikt door kennis over en het bewustzijn van malaria en malariapreventie te verspreiden en het aantal huishoudens dat over ITNs beschikt te vergroten. De activiteiten zullen initiatieven binnen de gemeenschappen stimuleren door het organiseren van dramaprestaties, huisbezoeken, open dagcampagnes, productie en distributie van educatieve informatie, het trainen van vrijwilligers en de distributie van gratis ITNs.

Projectrapportage:

CONCRETE AANPAK

Om één en ander te kunnen realiseren werd een plan van aanpak ontwikkeld, waar op structurele wijze invulling werd gegeven aan doelstellingen, actieplannen, de te behalen resultaten en uit te voeren activiteiten enerzijds en anderzijds de benodigde mensen / middelen, verwachte afbreukrisico´s, interventielogica en objectief meetbare indicatoren.

Vervolgens werden een dertigtal vrijwilligers en elf assistent toezichthouders uit de gezondheidzorg opgeleid. Hun primaire rol was de lokale bevolking te adviseren over welke preventieve anti malaria maatregelen genomen konden worden in combinatie met het gebruik van de geïmpregneerde klamboes. Ook werd aandacht gegeven aan hoe malaria, aan de hand van de typische symptomen, in een vroeg stadium vast te stellen en welke medicatie te gebruiken als malariaverschijnselen zich voordeden. Daarbij werd erop aangedrongen om hoe dan ook gebruik te maken van de lokale zorgcentra, ook als die ver afgelegen waren.

Doelstellingen

De onderstaande vier doelstellingen werden gedefinieerd:

-1- De vrijwilligers en assistent toezichthouders bezochten 647 vooraf geselecteerde gemeenschappen met als doel de bekendheid met en kennis over malaria te vergroten en hoe besmetting te voorkomen. Daarvoor werden de volgende acties ondernomen:

•  Opleiding van drama toneelgroepen met als onderwerp “hoe om te gaan met malaria”;
•  Het geven van gezondheidsvoorlichting tijdens bijeenkomsten en huisvisites;
•  Beleggen van open dagen over malariapreventie;
•  Verspreiden van T-shirts met daarop informatie over malaria.

-2- Verhoog het aantal huishoudens, die de beschikking hebben over en gebruikmaken van geïmpregneerde klamboes, zodat het aantal malariagevallen in de geselecteerde gemeenschappen vermindert met 20%. Dit werd aangepakt door:

•  De aankoop en distributie van 4.200 geïmpregneerde klamboes aan zwangere vrouwen, kinderen jonger dan 5 jaar, wezen, bejaarden, gehandicapten en de allerarmsten;
•  Aankoop en verspreiding van 11.000 geïmpregneerde klamboes over de overige huishoudens;
•  Het houden van vier gezondheidscampagnes over het gebruik van geïmpregneerde klamboes;
•  Huis aan huis bezoek om het juiste gebruik van de geïmpregneerde klamboes te controleren en aanvullende instructies te geven.

-3- Versterk de relatie met alle partners op district en gemeenschapsniveau, zodat de informatie- uitwisseling en kennismanagement tussen het Malawi Rode Kruis, partners en andere betrokkenen worden verbeterd. Op dit punt werd het volgende gedaan:

•  Organiseren van bijeenkomsten met partners en deze te evalueren;
•  Meten en evalueren van de uitkomsten van de projectactiviteiten;
•  Uitbreiden van de overleggen met de belanghebbenden in het district.

-4- Verbeter de inzet van het Malawi Rode Kruis capaciteit zodat het project effectief bestuurd, geïmplementeerd en gecontroleerd kan worden. De aanpak was:

•  Train de assistent toezichthouders in malariamanagement en hoe in de praktijk op voortgang te sturen:
    o De assistent toezichthouders trainen en vervolgens een eigen groep vrijwilligers.

•  Zorg voor uitwisseling van ervaring onder de assistent toezichthouders en vrijwilligers door wederzijdse bezoeken en bespreek daarbij:
    o De rol die de drama toneelgroepen en jeugdverenigingen gespeeld hebben;
    o De bezettingsgraad van de geïmpregneerde klamboes in de huishoudens;
    o Hoe en in welke mate lokale bestuurders van de gemeenschappen bijdragen aan de    
       ontplooide activiteiten;
    o Voortijdig afhaken en vervangen van vrijwilligers.

•  Zorg voor toezicht en besturing van het project op districtniveau door tenminste tweemaal per kwartaal te overleggen met medewerkers van het hoofdkwartier.

RESULTATEN

Door de korte doorlooptijd van het project zou iedere meting naar de effecten nietszeggend zijn. Alleen de effecten op een hoger niveau zijn bekend.

Duurzaamheid

De duurzaamheid is geborgd door de betrokkenheid van het gezondheidsmanagement op district en lokaalniveau en de diverse partners die deelgenomen hebben aan de implementatie van het project. In eerste instantie vreesde men dat de gemeenschappen niet of onvoldoende wilden meewerken. Dit bleek echter niet het geval. Toen iedereen zich realiseerde wat de impact zou zijn, werd er enthousiast gereageerd en volledig meegewerkt.

Het Ministerie van Gezondheid in Malawi organiseerde een evaluatiebijeenkomst met alle deelnemende partijen, waardoor het mogelijk werd op hoog bestuurlijk niveau informatie uit te wisselen over o.a. welke lessen er geleerd zijn gedurende het project zoals:

•  Vrijwilligers hebben een heel grote rol gespeeld in de acceptatie van de boodschap met betrekking tot malaria;
•  Open dagen en de voorstellingen van de drama toneelgroepen zijn een uitstekend middel om informatie in een zeer korte tijd effectief te verspreiden;
•  Samenwerking met andere partners tijdens de implementatie borgt de duurzaamheid en zorgt voor uitwisseling van ervaringen waardoor verbeteringen gerealiseerd kunnen worden;
•  Er is behoefte om het malariaprogramma te integreren in andere gezondheidsprogramma’s, zodat communicatie eenvoudiger en effectiever wordt.

CONCLUSIE

•  Het project heeft sterk bijgedragen aan de bestrijding van malaria in de geselecteerde gemeenschappen.
•  De distributie van de geïmpregneerde klamboes zal in het gewenste effect resulteren, ondanks dat er eigenlijk te weinig waren per huishouding.
•  Kinderen jonger dan 5 jaar en zwangere vrouwen zijn beter beschermd tegen malaria.
•  Het Ministerie van Gezondheid in Malawi heeft zich gecommitteerd om de voorlichting over malaria en distributie van klamboes voort te zetten.

Wat blijft is de grote behoefte aan meer klamboes met een lange werkzame impregnatie.

N.B. In het voorjaar van 2009 bezoekt Hagenaar Peter Hodes tijdens zijn Tour d'Afrique dit project en deelt hij namens Malaria No More en het Rode Kruis klamboes uit aan de bewoners van Sichisichi. Peter heeft in vier maanden tijd al fietsend 11.777 km afgelegd dwars door Afrika, van Caïro (Egypte) naar Kaapstad (Zuid-Afrika) en heeft fondsen geworven voor Malaria No More! Nederland. Van Peter's dagelijkse belevenissen, hoogte- en dieptepunten is een blog bijgehouden.