Foundation for African Medicine and Education

Projectbeschrijving:

Het Karatu district bevindt zich in het noorden van Tanzania en heeft circa 220.000 inwoners. De belangrijkste oorzaken van ziekte en sterfte onder baby’s en kinderen tot vijf jaar in Karatu zijn malaria, longonsteking/acute luchtweginfecties en ziektes gerelateerd aan diarree (MIHV, Child Survival Project, 2007). Deze statistieken zijn gebaseerd op registraties van gezondheidsdiensten in het district over het aantal consultaties en sterfgevallen. Deze gegevens brengen het probleem echter slechts gedeeltelijk aan het licht. Volgens USAID/Tanzania sterft “acht van de tien kinderen thuis en zes van hen sterft zonder enig contact met een formele gezondheidsdienst", onder meer door het gebrek aan medische voorzieningen in de meest afgelegen locaties van het district.

Een groot tekort aan hulpverleners in de gezondheidszorg in Tanzania, in combinatie met een stijgende crisis in de gezondheidzorg op het gehele continent, maakt het de medische gemeenschap bijna onmogelijk om aan de nog altijd toenemende zorgvraag te kunnen voldoen. Het is de missie van FAME om de kloof te helpen overbruggen tussen de zwaar onderbedeelde medische voorzieningen in Tanzania en de aanwezige medische voorzieningen in andere delen van de wereld.

Doelstelling
Het doel van dit project is malaria gerelateerde ziekte en sterfte in Karatu te verminderen en de algemene gezondheid te verbeteren van de mensen voor wie gezondheidszorg nauwelijks toegankelijk is.

Activiteiten
Het project omvat:
1) het aanpakken van de algemene gezondheid van kinderen en zwangere vrouwenin afgelegen locaties door middel van een mobiele medische kliniek;
2) het diagnosticeren en behandelen van malaria op deze locaties via de mobiele medische kliniek;
3) het verschaffen van geïmpregneerde klamboes en het geven van voorlichting over de preventie van malaria aan alle zwangere vrouwen en kinderen onder de vijf jaar die worden behandeld door het mobiele medische team.

Projectrapportage:

Tussentijdse rapportage april 2010 van FAME over de periode juni 2009 – maart 2010

Invulling actieplan om doelstellingen te realiseren:

• Welke gemeenschappen in aanmerking komen voor dit project zal worden bepaald door feedback van de District Medical Officer, District Health Committee en lokale niet-gouvernementele organisaties;

• De FAME Mobiele Medische Kliniek zal 10 dagen per maand de geselecteerde plattelands gemeenschappen bezoeken;

• Het Mobiele Medische Team zal bestaan uit lokale artsen, niet-medisch personeel en buitenlandse vrijwilligers;

• Elke mobiele kliniek wordt uitgevoerd als een polikliniek, waar een medische kaart gemaakt zal worden bij iedere inschrijving van een patiënt;

• Elke nieuwe patiënt wordt geïnformeerd over malaria en de mogelijke preventieve maatregelen hiertegen;

• Alle nieuwe patiënten die zwanger zijn, borstvoeding geven of kinderen jonger dan vijf jaar hebben, krijgen een geïmpregneerde klamboe, samen met informatie over hoe deze te gebruiken en waarom dit zo belangrijk is.

• Het Mobiele Medische Team zal een keer per maand multi-vitaminen verstrekken aan kinderen (1 tot 5 jaar oud) die, vergezeld van een ouder of voogd, een bezoek aan de mobiele kliniek brengen. De ouder zal geïnformeerd worden over het gebruik en het belang van dagelijks multi-vitaminen en wordt uitgenodigd om bij het volgende bezoek om een nieuwe hoeveelheid te vragen;

• Patiënten met klachten die buiten de competenties van een mobiele medische dienst vallen zullen worden verwezen naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis en/of apotheek. Het Mobiele Medische Team zal de coördinatie hiervan op zich nemen.

• Informatie zal worden verzameld m.b.t.:
1. Het totaal aantal patiënten (t/m februari 2010: 2.652);
2. Het aantal patiënten met malaria (t/m februari 2010: 764 (29%), waarvan 140 kinderen jonger dan 5 jaar en 4 zwangere vrouwen);
3. Het aantal uitgegeven klamboes (t/m februari 2010: Geen omdat klamboes al door andere partijen verspreid worden. Wel is er veel informatie gegeven m.b.t. het gebruik van klamboes);
4. Het aantal kinderen, die multi vitaminen hebben gekregen;
5. Het aantal patiënten (met malaria) die informatie over preventie hebben gekregen.

Uitdagingen tijdens de implementatie

In het bijzonder in Laghangareri, melden zich per dag meer mensen dan van mensen van FAME kunnen behandelen. Dit is als zodanig geen verrassing. Dit komt veelvuldig voor als FAME in een regio actief wordt, waar medische zorg ontoegankelijk en/of onbetaalbaar is voor de armsten der armen in de gemeenschap. Het belang om voorrang te geven aan de ziekste en/of jongste wordt steeds meer door de gemeenschap erkend. Er wordt constant verteld dat culturele normen, die dicteren dat medische zorg gegeven moet worden volgens de sociale rangorde, niet van toepassing zijn maar dat medische zorg op basis van noodzakelijkheid geboden wordt. De prioriteit ligt bij de algemene gezondheid van vrouwen en kinderen. FAME's vorderingen op dit gebied zijn direct gerelateerd aan de relaties die zij in de loop van de tijd hebben opgebouwd met de dorpsleiders en de gemeenschap. Men begrijpt nu dat het team maandelijks zal terugkeren. Met de steun van medewerkers in het veld is FAME in staat de enorme toeloop van mensen in goede banen te leiden en duidelijk te maken wat FAME’s beweegredenen zijn. Hierdoor kunnen we emoties van patiënten in een lange wachtrij kanaliseren. Deze problemen zijn veel minder zichtbaar in Oldeani.

Therapietrouw met betrekking tot medicatie is een uitdaging, vooral voor ziekten met complexe en /of onaangename medische regimes. Zo ziet FAME een vrij groot aantal gevallen van brucellosis in onze patiëntenpopulatie. De behandeling duurt lang en er is een verscheidenheid van onaangename bijwerkingen verbonden aan de medicatie. Daarnaast behandelt FAME veelvuldig seksueel overdraagbare aandoeningen, die een gedragsverandering vereisen van de "partners." Volgens de Tanzaniaanse teamleden ligt een deel van de uitdaging in de machteloosheid van vrouwen om voor zichzelf op te komen kenmerkend voor deze cultuur. In een poging om deze problemen aan te pakken, worden verschillende strategieën ingezet:

• Ten eerste levert FAME gezondheidsvoorlichting die specifiek is toegesneden op het innemen van voorgeschreven medicijnen;

• Ten tweede, toont FAME DVD's (in het Kiswahili) die relevant zijn voor Women's Health en empowerment kwesties;

• Op de derde plaats voert FAME een sinds kort geïntroduceerd beleid waarbij patiënten slechts één keer gratis medicatie voor brucellosis en SOA’s krijgen. Patiënten zijn van harte welkom voor een herhaalde medicatie, maar die moeten ze dan wel betalen. Het uitgangspunt van deze strategie is dat de patiënt meer gemotiveerd zal zijn tot het innemen van de medicijnen en/of meer aandacht geven aan gedragsverandering in het belang van de gezondheid. Dit is echter niet een harde eis. Uitzonderingen worden gemaakt op aangeven van de arts, gezien het feit dat sommige vrouwelijke patiënten niet in staat zijn om invloed op het gedrag van hun echtgenoot uit te oefenen en/of andere verzachtende omstandigheden.

• Personeelsleden die, ondanks slapen onder klamboes, toch malaria kregen. Vier van onze Mobiele Medische Team leden zijn gediagnosticeerd met malaria door onze Mobiele Medische Dienst in Laghangareri.

Komende periode

De grootste uitdaging is voldoende personeel. Er is een acuut tekort aan artsen en verpleegkundigen in Tanzania en het is moeilijk deze aan te trekken t.b.v. onze projecten op het platteland. Ook het vinden van meertalige vertalers zal een uitdaging blijven. We hebben te maken met veel vrouwen en ouderen die alleen de taal van hun stam spreken, waardoor vertalers meerdere talen moeten beheersen. Nog moeilijker is het vinden van vertalers die het Kiswahili en het Engels beheersen.

De logistiek zal steeds moeilijker worden naarmate FAME verder afgelegen gemeenschappen bezoekt. FAME is op dit moment in staat vanuit het pension waar ze verblijven, dorpen te bezoeken die ongeveer 40 minuten van hen verwijderd zijn. Er zijn geen andere overnachtingsmogelijkheden in het gebied. Zodra ze naar een ander gebied gaan, moeten ze een nieuwe uitvalsbasis inrichten met toegang tot drinkwater, kookgelegenheid, een plek voor het team om te slapen, enz. De gemeenschappen waarin FAME actief is, hebben weinig tot geen infrastructuur.

Gelukkig zijn dit geen onoverkomelijke problemen zoals de mensen van FAME hebben ontdekt in Leghangareri. Ze hebben er echter wel tijd voor nodig om oplossingen door te voeren.

Geleerde lessen

Een geleerde les van onschatbare waarde is het belang van goede relaties met leiders van de gemeenschap voor het starten van een project. Hierdoor leert FAME ook lokale mythen rond gezondheidskwesties kennen, waarna ze adequaat kunnen worden aangepakt. Dit kost tijd en middelen, maar het belang mag niet worden onderschat. Ook krijgt FAME hierdoor op verschillende terreinen hulp van de gemeenschap:

• Op het gebied van logistiek (bijvoorbeeld de mogelijkheid om een lunch voor te bereiden voor het team en verbetering van de veiligheid 's nachts);

• Met hulp van kerken en scholen worden “wachtruimten” ingericht met bankjes en overzichten voor wachtende patiënten;

• Medicijnen voor malaria en epilepsie-aanvallen van de District Apotheek worden kosteloos ter beschikking gesteld;

• Een door de regering gedeeltelijk voltooide apotheek wordt ter beschikking gesteld, zodat FAME haar mobiele medische stations daar elke maand kan inrichten.

De inspanningen van FAME’s gezondheidseducatieteam heeft geresulteerd in zeer positieve resultaten, met inbegrip van schriftelijke brieven van dorpsleiders die lovend zijn over het werk van FAME.

Reactie Nederlandse ToewijzingsCommissie

Naar aanleiding van dit verslag heeft de ToewijzingsCommissie van Malaria No More! Nederland een positieve reactie gegeven m.b.t. de gerealiseerde resultaten, maar ook aanvullende informatie gevraagd en gekregen. Onderstaand een korte samenvatting.

• Wat is de reductie van het aantal malariagevallen?
De periode om een reductie per gebied over alle seizoenen te kunnen meten is nog te kort. Trends stemmen hoopvol.

• Wat gebeurt er bij ouderen en kinderen die ziek zijn, maar geen malaria hebben?
Vaak hebben patiënten last van meerdere aandoeningen. Als er geen malaria geconstateerd wordt, wordt overwegend Ibuprofen of Paracetemol als medicatie gegeven.

• Wat is de informatie over sterftecijfers als gevolg van malaria?
Er zijn helaas nog geen betrouwbare statistieken beschikbaar.

• Wat zijn de mogelijkheden om spoedeisende patiënten te behandelen?
FAME coördineert het vervoer en opname in de daarvoor ingerichte lokale ziekenhuizen.

• Hoe verging het patiënten die doorgestuurd werden naar andere ziekenhuizen?
Het is een absolute uitdaging hierover informatie te krijgen van die ziekenhuizen. Vaak weet FAME meer als de patiënt weer thuis is en hen bezoekt voor controle.

• Zijn er pogingen ondernomen de malariamug te bestrijden in hun leefgebied?
Ondanks dat dit ook een zorg van FAME is, kunnen zij niets ondernemen omdat zij hiervoor niet zijn uitgerust.

• Hoeveel aandacht wordt er gegeven om over behandeling van malaria te voorkomen?
FAME behandelt alleen patiënten waarbij een bloedtest positief voor malaria is.

• In welke mate wordt de bevolking geïnformeerd over de noodzakelijkheid van laboratoriumtesten en de kans op resistentie?
FAME maakt de bevolking op indringen wijze attent op resistentie door hen bijvoorbeeld te wijzen op het belang van het afmaken van de gehele kuur en dat ze alleen medicijnen tegen malaria geven als de test positief is.

• Op welke manier wordt er aandacht gegeven aan het constateren van malaria symptomen?
Dit maakt een belangrijk onderdeel uit van de instructie die gegeven wordt aan de bevolking.

• Op welke wijze zijn de “geleerde lessen” in het plan van aanpak verwerkt?
FAME moedigt de dorpsleiders en bevolking aan om op en/of aanmerkingen aan hen kenbaar te maken. Als deze structureel zijn, worden zij opgenomen in de strategie.